Mały Chincha - skąd pochodzi nazwa Chinchilla

Skąd pochodzi nazwa chinchilla?


Tam skąd pochodzą szynszyle, ludzie porozumiewają się w języku Quechua (hiszp. qechua lub quichua). I choć obecnie nie jest już językiem urzędowym (był na drugim miejscu po hiszpańskim), to jest on najważniejszym językiem ludności tubylczej obu Ameryk.

Język Quechua (wym. keczua)posiada wiele dialektów, takich jak: kukseński, ajakuczański i koczabambijski (pochodzą one od nazw prowincji, na których występują). Używany jest przede wszystkim jako język potoczny, głównie ludności wiejskiej.

Quechua nie jest językiem jednego narodu co oznacza, że posługiwała się nim także część Indian peruwiańskich, których określa się mianem potomków Inków, a narodowość ich nazywa się inkaską. W czasach przed podbojem hiszpańskim Inkowie nie znali pisma. Posługiwali się za to systemem zapisów węzełkowych tzw. kipu, który służył do kodowania liczb lub pojęć o charakterze mnemotechnicznym. Nie było więc możliwości aby uznać go za pismo. Od końca XVI w zaczęto używać alfabetu łacińskiego, aby zapisywać teksty quechua. Nie ma też ustalonych reguł ortografii, dlatego autorzy stosują różne pisownie.

Myły Chincha - skąd pochodzi nazwa Chinchilla?

Tabliczka informacyjna w języku Quechua.

Podstawowe zwroty w języku keczua:

  • Cześć – Napaykullayki
  • Przyjaciel – Kuchuqmasi
  • Super! – Kusa!
  • Przepraszam – Pampachaykuway
  • Proszę – Allichu
  • Dziękuję – Solpayki / Urpichay sonqoy
  • Smacznego – Allin mikuna
  • Powodzenia – ¡Hina kachun!
  • Kocham cię – Kuyayki
  • Rozumiem – Intindini / Hapisani
  • Nie rozumiem – Mana hapisanichu / Mana intindinichu
  • Jak się masz? – Allillanchu?/Imaynam kasanki?
  • Dobrze, a ty? – Allillanmi, Qamrí?/Allillanpuni, Qamrí?
  • Miło cię poznać – Anchatam kusikusani riqsisuspayki
  • Miłego dnia!– Allin p’unchay kachun!
  • Wszystkiego najlepszego! – Kusikuy wata hunt’asqayki punchay
  • Tęsknię za tobą – Munapakuyki, wañurikusani qamrayku
  • Chcesz ze mną zatańczyć? – Tusuwankimanchu?/ Munaykichu tusuyta nuqawan?

Chinchilla – mały, cichy ale silny

Szynszyla mała w języku łacińskim oznacza Chinchilla lanigera, przy czym słowo laniger oznacza wełniasty lub włochaty. Sama nazwa chinchilla, prawdopodobnie wywodzi się z plemienia chilijskich Indian Chincha, którzy posługiwali się językiem keczua. W dosłownym tłumaczeniu szynszyle nazywali „mały Chincha”. Z tego powodu drugi człon łacińskiej nazwy powinien mieć formę męską (laniger) a nie żeńską ( lanigera). Możliwe jest też, że nazwa chinchilla, pochodzi od zbitek słów w języku keczua: chin (cichy, milczący) i sinchi (silny, odważny), z sufiksem typowym dla zmiękczeń „ila” co oznacza w dosłownym określeniu mały, cichy, silny.

Zdjęcia nieoznaczone logiem CHILLBILL.PL pochodzą z serwisu Flickr.com (fot. Kevin Baird, Cedric Lienart).

Udostępnij artykuł:

Autor artykułu

Autorka bloga ChillBill. Miłośniczka zwierząt, której największą pasją są szynszyle. Od wielu lat zajmuje się obserwacją tych gryzoni, poświęcając im cały wolny czas. Dumna posiadaczka czarnego kota Merlina i trzech, sympatycznych szynszyli: 12-letniego Bandziorka, 11-letniego Egona (klawo jak cholera!) i 2-letniego Billy’ego. To właśnie one były inspiracją do stworzenia tego bloga.

Wszystkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa do artykułu są własnością jego autora. Kopiowanie, modyfikowanie i cytowanie artykułu bez jego zgody jest zabronione.

3 komentarze

Dodaj swoją odpowiedź w tym temacie

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *